Nacionalni park Sutjeska je najstariji i najveći NP u Republici Srpskoj i Bosni i Hercegovini. Deo NP čini poslednja sačuvana prašuma u Evropi – Perućica

Nacionalni park Sutjeska

Nacionalni park Sutjeska

Nacionalni park Sutjeska – kratka istorija

Park je osnovan 1962. godine i najveći je i najstariji proglašeni nacionalni park u Bosni i Hercegovini. Razlog za proglašenje NP se više temeljila na tome da je to mesto istorijskih bitaka, a ne nažalost radi samog očuvanja prirode. Između 1952. – 1954. godine prašuma Perućica, koja je u sastavu NP proglašena je za prirodni rezervat pod zaštitom države.

Bitka na Sutjesci

Jedna od najvećih bitaka u Drugom svetskom ratu, odigrala se baš na Sutjesci. Bitka je trajala od 15. maja do 16. juna 1943. tokom Drugog svetskog rata, gde su partizani pobedili nemačkog okupatora. U ovoj bici iako su imali velike gubitke (2/3 su poginuli ili ranjeni), partizani su uspeli da izvrše proboj iz nemačkog obruča, a u samoj bici je poginuo partizanski komandant Savo Kovačević. 1971. godine svečano je otvoren spomenik, a 1975. ceo spomen kompleks „Bitke na Sutjesci“. 

Nacionalni park Sutjeska

Na ovom području, pored prirodnih lepota, postoje brojni istorijski dokazi koji na specifičan način predstavljaju istoriju, ali i opisuju život ovog kraja.
Veliko bogatstvo NP, koje je staro preko 800 godina, su stećci koji sa svojim urezanim simbolima pričaju priču, ali i čuvaju vekovne tajne.

Nacionalni park Sutjeska – geografske karakteristike

Park se prostire na površini od oko 17.500 hektara i po svojim prirodnim lepotama sa razlogom se smatra za biser Republike Srpske. Teritoriji parka pripada i nekoliko planina:

  • Planina Maglić (2386 m – najviši vrh u BiH)
  • Volujak
  • Vučevo
  • Zelengora

Nacionalni park Sutjeska

U planu je proširenje granica parka kako bi se pokrila dodatna površina od 8.331 hektara, uključujući površinu od 3.500 hektara prema kanjonu reke Tare. Ovim širenjem Nacionalni park Sutjeska postaće najveće zaštićeno područje ne samo u Republici Srpskoj već i u čitavoj zemlji. Park se prostire na teritoriji dve opštine Foča i Gacko

Prašuma Perućica

Prašuma Perućica smeštena je u okviru samog parka. Poslednja sačuvana prašuma Evrope dugačka je oko 6 kilometara, a širine je oko 3 kilometra. Perućicu zbog svoje vegetacije i prirodnog blaga često nazivaju i „Pluća Evrope“. Živi svet prašume izražen kroz vegetaciju je veoma raznovrstan i bogat.

U okviru ovog strogog prirodnog rezervata, zastupljena su, pored bukve, jele i smrče, još i subalpske bukva i smrča, planinski javor, i ostala planinska vegetacija. U Perućici, kao i u drugim delovima parka, nalazi se pravo prirodno zlato i veliki broj različitih vrsta biljaka.

Prasuma Perucica

Ono po čemu je Perućica poznata su mnoge retke vrste koje se nalaze samo u NP Sutjeska. U ovoj prašumi nalaze se stabla stara i preko 20.000 godina, kao i najviša izmerena norveška smrča u svetu (63 m). Naravno obilazak šume se nikako ne preporučuje bez pratnje vodiča ili radnika NP. 

Vodopad Skakavac

Vodopad Skakavac se nalazi na rečici Perućica, koji je smešten i sakriven duboko u samoj prašumi. Ovo je jedan od najviših vodopada u zemlji i visine je oko 75 metara. Pogled sa vidikovca (Dragoš Sedlo) na Perućicu i vodopad Skakavac, ostaviće vas sigurno bez daha. 

Nacionalni Park Sutjeska – jezera

NP, a pogotovo planina Zelengora su poznati po velikom broju ledničkih jezera koji se u narod zovu „Gorske oči“. Najpoznatija jezera su:

  • Kotlaničko
  • Orlovačko
  • Štirinsko
  • Jugovo
  • Crno jezero
  • Belo jezero
  • Kladopoljsko 
  • Donje Bare
  • Gornje Bare

Trnovačko jezero se nalazi tik uz granicu BiH i Crne Gore. Iako mnogi misle da je ovo jezero deo NP Sutjeska, ono se ipak nalazi van teritorije NP. U planu je da se pored NP Sutjeska i NP Durmitor, oformi još jedan NP koji bi pokrivao Trnovačko jezero i ostatke planine Maglić i Bioč. Ova dva parka (i treći koji je u planu) u susednim zemljama treba da predstavljaju veliku prekograničnu zonu zaštite i prirodnog očuvanja.

Trnovacko jezero

Flora i fauna Nacionalnog Parka

Flora samog parka je nadaleko poznata. Vegetaciju u parku čini guste (pretežno četinarske) šume (68%) planinski pašnjaci, livade i stene koje se nalaze iznad šuma. Šume se pretežno nalaze na visinama do 1600 metara nadmorske visine, a preko te visine nalaze se pašnjaci i livade. Park je poznat po retkim biljkama i endemskim crnim borovima. Preko 120 vrsta jestivih pečuraka se nalazi u NP i  sa oko 2700 različitih cvetnih vrsta.

Nacionalni park Sutjeska

Što se tiče faune, životinjski svet je veoma raznolik. U samom parku je strogo zabranjen lov (osim u lovištima posebne namene). Životinje koje su primećene u parku su: medvedi, divlje svinje, divokoze, jeleni, lisice, vukovi.  U okviru parku ima više od 300 vrsta ptica pogotovo oko jezera na Zelengori.

medved šuma

Nacionalni park Sutjeska je mesto koje vas sigurno neće ostaviti ravnodušnim. Naša preporuka je da ukoliko idete na rafting Tarom, obavezno posetite ovaj park prirode, gde ćete uživati u prirodnim bogatstvima, ali naravno i u poseti kulturno istorijskim spomenicima.

Autor: Stević Nebojša